Demantoid là một khoáng vật thuộc nhóm garnet. Lửa của nó lóe màu cầu vồng, đây là đặc tính không phổ biến ở nhóm garnet: thực tế thì tên của nó có nghĩa là “giống kim cương”. Nhưng cả hai, lửa và màu lục sáng đều có giá của chúng: vì demantoid là loại garnet hiếm nhất, và chưa bao giờ tìm thấy viên nào trên vài carat.

Lịch sử và truyền thuyết:

Vào giữa những năm 1800, tại vùng núi Ural thuộc Nga, người ta tìm thấy loại garnet màu lục có lửa này.

Công ty Tiffany & Co. là đơn vị mua demantoid của Nga nhiều nhất.

Trong khoảng thời gian cực thịnh, từ 1885 đến 1915, người ta dùng demantoid rất nhiều trong nữ trang nhờ vẻ đẹp của nó. Màu lục sáng của nó tô điểm lên các mẫu hình thạch sùng, cá, côn trùng, hoa và lá cây.

Giá đấu kỷ lục đạt được cho nhà Christies Hong Kong là 10.000 USD một carat đối với viên demantoid nặng 4 carat, được bao quanh bởi các viên kim cương nhỏ cắt giác hoa hồng, nằm trong chiếc nhẫn của Pháp vào thời điểm chuyển đổi thiên niên kỷ.

Chất lượng, Giá trị và Tính phổ biến:

Demantoid màu lục đậm và thuần khiết là loại được ưa thích.

Thông thường nữ trang demantoid chỉ có các viên đá nhỏ: vì đá lớn cực kỳ hiếm.

Demantoid rất hiếm và thường gặp nhất trong các nữ trang xưa. Các nhà sưu tập luôn tìm kiếm các bộ nữ trang thời Victory có nhiều đá nhỏ màu lục sáng có dạng tròn hay ovan.

Garnet demantoid ở Nga thường có tạp chất dạng sợi của amiăng. Các sợi này đôi khi tạo nên một hoa văn đẹp có hình như một đuôi ngựa, do đó gọi chúng là bao thể “đuôi ngựa”. Viên demantoid nào có bao thể đưôi ngựa rõ ràng sẽ có giá trị đặc biệt đối với các nhà sưu tập: đây là một thí dụ về bao thể giúp làm tăng chứ không phải làm hạ giá trị của viên đá, bởi vì nó chứng tỏ là có xuất xứ xa xưa từ nước Nga.

Nguồn gốc:

Ngày nay các mỏ ở Nga chỉ sản xuất được một chút demantoid. Các mỏ ở Namibia, Ý, và Mexico khai thác được đá đẹp rất ít.

Nguồn: Da Quy – Da Phong Thuy

Hổ phách đã giúp các nhà cổ sinh tái tạo cuộc sống trên địa cầu trong các giai đoạn nguyên thủy. Hổ phách được thành tạo từ nhựa cây cách nay hàng triệu năm, chúng hay bao lấy các mẫu côn trùng. Có hơn 1.000 mẫu côn trùng còn nguyên nằm trong hổ phách đã được xác định tên. Ngoài ra, hổ phách còn đóng vai trò chứng tích thời gian, từ thời Đồ Đá, hổ phách đã trở nên có giá trị nhờ vẻ đẹp của nó khi nó được dùng làm một trong những đồ trang sức sớm nhất.

Lịch sử và truyền thuyết:

Người Hy Lạp gọi hổ phách là electron (điện tử) hoặc là do trời tạo ra, có lẽ vì nó mang điện khi cọ sát với vải và có thể hút các thành phần cực nhỏ.

Nicias, một nhà văn cổ, nói hổ phách là do chất hương thơm hay tinh chất của mặt trời lặn tích tụ lại trong đại dương rồi trôi dạt lên bờ biển.

Người La Mã đã đưa quân đến chiếm đóng và kiểm soát các vùng sản xuất hổ phách. Nero, hoàng đế La Mã, là người rất sành sỏi về hổ phách. Theo Pliny, nhà sử học La Mã, thì dưới triều đại của Nero, giá của một tượng hổ phách chạm trổ cao hơn giá của một nô lệ khỏe mạnh.

Người Đức cổ đốt hổ phách để có hương thơm, do đó họ gọi nó là bernstein hay đá cháy.

Hổ phách không màu được xem là vật liệu tốt nhất dùng làm chuỗi hạt cầu nguyện trong thời Trung Cổ do cảm giác láng mượt của nó. Một số tổ chức của giới hiệp sĩ kiểm soát việc kinh doanh và việc sở hữu trái phép hổ phách nguyên liệu là bất hợp pháp ở hầu hết châu Âu vào năm 1400.

Chất lượng, Giá trị và Tính phổ biến:

Màu hổ phách gồm trắng, vàng, vàng kim, cam và nâu, hiếm gặp có màu xanh, lục và đỏ.

Ở Mỹ thích loại hổ phách trong suốt, còn châu Âu lại thích hổ phách mây (đục).

Một số hổ phách có màn màu xanh vào ban ngày gây ra bởi bức xạ màu xanh.

Hổ phách thường được tạo thành hạt tròn, cabochon hoặc được chạm trổ.

Nguồn gốc:

Hai nguồn cung cấp chính hổ phách trên thị trường là các quốc gia vùng Baltic và Cộng hòa Dominica.

Hổ phách vùng Baltic thì cổ hơn nên được thị trường ưa chuộng, nhưng hổ phách ở Dominica thì lại nhiều xác côn trùng hơn.

Trong vùng Baltic, mỏ hổ phách lớn nhất ở tây Kaliningrad thuộc Nga, ngoài ra còn tìm thấy hổ phách ở Lithuania, Estonia, Latvia, Ba Lan và Đức, thỉnh thoảng hổ phách lại trôi dạt vào bờ biển Baltic thuộc Đan Mạch và Na Uy.

Các nguồn hổ phách khác ở các nước như Miến Điện, Liban, đảo Scicily, Mexico, Rumani và Canada.

Xử lý tăng vẻ đẹp thường gặp:

Hổ phách mây có thể được nung nóng trong dầu để trong hơn. Đôi khi nhiệt có thể tạo ra các khe nứt dạng đĩa lý thú gọi là đĩa mặt trời. Nung nóng cũng có thể làm cho màu sậm hơn.

Bảo quản và làm sạch:

Hổ phách là loại đá quý mềm, độ cứng chỉ đạt 2 đến 2,5 trên thang Mohs. Không được cất nó chung với đồ kim hoàn để tránh bị trầy xước.

Không bao giờ cho hổ phách tiếp xúc với nhiệt và hóa chất như keo xịt tóc hoặc nước hoa và cũng không nên rửa nó với máy siêu âm.

Để làm sạch hổ phách, chỉ cần lau nhẹ nó bằng một miếng vải mềm thấm nước.

Nguồn: Da Quy – Da Phong Thuy

Spinel có một lịch sử đá quý nhầm lẫn vĩ đại nhất: Nhiều viên ruby nổi tiếng trên các trang sức và vương miện trên thế giới xưa kia thực chất là spinel đỏ. Phần lớn spinel có màu đỏ và hồng, còn màu xanh, tím và các màu khác thì ít hơn. Vì spinel tổng hợp quá phổ biến trong các nữ trang tập thể, nên nhiều người không tin rằng spinel còn hiện diện trong tự nhiên nữa.

Lịch sử và truyền thuyết:

Viên đá tên là Black Prince’s Ruby gắn trong vương miện Hoàng gia Anh nặng 170 carat thực chất không phải là ruby mà là spinel đỏ. Viên Timur Ruby 352 ct cũng là viên spinel đỏ, hiện là tài sản của Nữ hoàng Anh, nó có một dấu vết lịch sử trên bề mặt: được khắc tên của một hoàng đế Mông Cổ là người từng là chủ viên đá.

Ở Myanmar, nơi đã khai thác được một số spinel màu đẹp nhất, vào đầu năm 1587 người ta đã công nhận spinel là một loại đá quý riêng biệt. Còn nhiều nơi khác việc nhầm lẫn spinel thành đá khác kéo dài hàng thế kỷ sau đó.

Chất lượng, Giá trị và Tính phổ biến:

Thực tế thì spinel hiếm hơn ruby và saphia, là những đá quý thường bị nhầm với spinel. Còn bây giờ ta nên trân trọng những giá trị riêng của spinel. Chúng được các nhà sưu tập và nhà buôn ưa thích vì vẻ rực sáng, độ cứng và nhiều màu đặc biệt. Chúng lại rẻ hơn đá ruby và saphia có màu tương đương.

Màu spinel đẹp nhất là đỏ tươi ngang ngửa với ruby. Spinel phổ biến hơn ở tông màu nhạt và đẹp như hồng và tím. Đặc biệt đá màu hồng tươi có chút sắc cam được khai thác ở Myanmar, người ta gọi chúng là spinel lửa.

Spinel cũng có màu xanh đẹp do coban, tuy nhiên màu này rất hiếm. Spinel đỏ và xanh là giá trị hơn cả, còn đá màu nhạt hơn sẽ rẻ hơn.

Spinel thường được mài giác theo hình ovan, tròn hay nệm.

Nguồn gốc:

Nguồn nổi tiếng nhất là ở Myanmar nhờ khai thác được spinel màu đỏ, hồng và hồng phớt cam tươi. Sri Lanka có spinel chủ yếu màu hồng và tím nhạt.

Mỏ ở núi Pamir thuộc Tadjikstan sản xuất nhiều spinel đặc biệt vì lớn và có màu hồng đẹp. Spinel cũng có ở Tanzania, Campuchia, Việt Nam, Madagasca và Thái Lan.

Xử lý tăng vẻ đẹp thường gặp:

Chưa thấy xử lý nào ở spinel.

Bảo quản và làm sạch:

Spinel có độ cứng 8 trên thang Mohs, là đá quý vững bền, thích hợp hoàn toàn với mọi loại trang sức.

Rửa spinel với xà phòng: dùng bàn chải chà phía sau viên đá là nơi có thể dính nhiều chất dơ.

Nguồn: Da Quy – Da Phong Thuy

Mặc dù nhiều người thường nghĩ granet có màu đỏ sẫm, nhưng thực tế thì nó có nhiều màu khác nữa, như màu cam, lục sáng và nhiều màu khác ngoại trừ màu xanh. Garnet đáp ứng mọi sở thích và túi tiền: như với garnet tsavorite màu lục tươi thì giá mỗi carat có thể đến hàng ngàn đô la, còn garnet màu đỏ là một trong các đá quý thông dụng nhất.

Lịch sử và truyền thuyết:

Đã từ lâu, du khách thường mang theo garnet bên mình để phòng ngừa tai nạn. Các nhà thần bí xưa kia tin rằng đeo garnet sẽ không gặp ác mộng.

Hàng thế kỷ trước, ở châu Á, người ta đã cho một chút garnet đỏ vào đạn để làm tăng tính sát thương.

Trong thế giới cổ đại, garnet màu nâu đỏ được gọi là đá màu đỏ hình tròn (carbuncle). Các học giả nghĩ rằng tên garnet bắt nguồn từ tiếng La Tinh dùng để chỉ quả lựu (Punica granatum): trong nhiều nữ trang cổ, các hạt nhỏ đá màu đỏ đã được gắn chung để làm cho giống đám hạt lựu.

Ở Mỹ, garnet là đá mừng sinh nhật trong tháng 1.

Chất lượng, Giá trị và Tính phổ biến:

Garnet gồm những loại như Rhodolite màu đỏ phớt tím, Tsavorite và Demantoid màu lục, Spessartite mandarin và Malaya màu cam.

Tính phổ biến phụ thuộc mỗi loại: Tsavorite rất khó có cỡ trên 1 hay 2 carat, còn Rhodolite có nhiều cỡ lớn.

Giá cũng phụ thuộc mỗi loại: Tsavorite và Demantoid đẹp thường có giá hàng ngàn đô la mỗi carat. Rhodolite màu hồng tím đẹp và Mandarin, Malaya có giá hàng trăm đô la. Almandine màu đỏ tối là một trong những đá quý giá rẻ nhất, cỡ vài đô la mỗi carat.

Những nhà sưu tập luôn tìm kiếm các bộ nữ trang thuộc nữ hoàng Victoria có các đá màu lục sáng. Chúng có thể là đá garnet demantoid có giá trị và hiếm, là loại đá quý màu lục được ưa thích vào thời ấy.

Garnet thường được cắt mài theo hình tròn, ovan và hình nệm.

Nguồn gốc:

Đông châu Phi có một loạt đá garnet với màu đẹp nhất. Kenya và Tanzania có những garnet mà không nơi nào có, đó là Tsavorite màu lục phớt vàng và Malaya màu cam.

Madagasca, Mali và Namibia cũng có nhiều loại garnet, đáng kể như Namibia sản xuất loại garnet mandarin màu cam mạnh, cũng như một số garnet demantoid.
Nguồn demantoid nổi tiếng nhất là Nga tuy nhiên việc sản xuất còn hạn chế.

Ấn độ, Thái Lan, Sri Lanka, Nam Phi và Mỹ cũng là nguồn garnet.

Xử lý tăng vẻ đẹp thường gặp:

Chưa thấy xử lý nào ở garnet.

Bảo quản và làm sạch:

Loại đá chiếu sáng và bền này thì dễ bảo quản, có độ cứng từ 7,25 đến 7,5 của thang Mohs.

Rửa garnet bằng xà phòng trong nước ấm: dùng bàn chải đánh răng chà phía sau viên đá khi dính bụi.

Nguồn: Da Quy – Da Phong Thuy

Topaz là loại đá của tình yêu đích thực và thành công. Nó thúc đẩy sự thấu hiểu, lòng từ bi, tốt bụng và sự cảm thông. Nó làm rung động và xoa dịu nỗi đau trong tim những người bị tổn thương. Topaz cũng được dùng trong thiền định và chữa bệnh.

Topaz màu vàng là phổ biến nhất, ngoài ra người ta cũng tìm thấy topaz xanh dương, trắng và nâu. Topaz được khai thác từ Mỹ, Canada. Brazil và Sri Lanca. Topaz truyền năng lượng tới cho những ai cần nó, nhất là đối với những người đang bị khủng hoảng hay cần động lực.

Topaz xanh Thụy Điển

Ở Việt Nam, topaz được tìm thấy ở Khánh Hòa, dạng không màu. Topaz được ưa chuộng nhất là topaz xanh dương. Nếu emerald là vua của các loại đá màu xanh lục, thì topaz là chúa của đá màu xanh dương.

Topaz vàng

Đây là loại đá sinh nhật tháng 12. Tuy nhiên, Topaz xanh dương trên thị trường rất dễ bị làm giả. Vì topaz thiên nhiên rất ít tạp, khó có thể phân biệt được thiên nhiên và nhân tạo bằng mắt thường. Ngoài ra topaz xanh dương hiếm được tìm thấy ở Việt Nam, nên giá thành khá cao, khiến động cơ sản xuất đá giả là rất lớn

Hiện nay trên thị trường còn xuất hiện Mytic topaz, đây là loại topaz đã được xử lý. Nó tỏa ánh sáng 7 sắc cầu vồng rất đẹp.

Nguồn: Da Quy – Da Phong Thuy