Từ xa xưa đã có truyền thuyết kể rằng Ngọc Phỉ Thuý có sức mạnh bí ẩn, siêu nhiên. Thực tế trải qua nhiều thời kỳ lịch sử thăng trầm, con người vẫn đánh giá Ngọc Phỉ Thuý luôn mang đến sự may mắn, phú qúy và cát tường.

Ngoài vẻ đẹp lung linh với đa dạng sắc màu Ngọc Phỉ Thúy còn là loại khoáng vật tự nhiên có lợi cho sức khoẻ con người . Ai đó mang trên mình những món đồ trang sức được chế tác bằng Ngọc Phỉ Thúy thường có một tinh thần sảng khoái tràn trề sinh lực, luôn có những ước mơ hoài bão về cuộc sống và tình yêu. Bởi vậy các bậc Đế Vương ngày xưa, hoàng tộc quyền quý thường cất công tìm kiếm cho mình những tác phẩm nghệ thuật, những viên Ngọc Phỉ Thúy hay… cho cung điện, hoàng gia, để tôn vinh khẳng định đẳng cấp và sự qúy phái cho riêng mình. Cho đến ngàn đời sau, Ngọc Phỉ Thúy vẫn luôn khắng định được sự qúy giá của mình với con người ở mọi thời đại.

Ngày nay, Ngọc Phỉ Phúy (Jadeit) còn được gọi với tên thông dụng là cẩm thạch, loại có màu xanh lục táo là loại đẹp nhất, có giá trị rất cao và được ưa chuộng nhiều nhất. Ngọc Phỉ Thúy có chất lượng tốt thường có nguồn gốc từ Miến Điện Việt Nam và một ít từ Myanmar (giáp giới với Miến Điện). Tại Việt Nam ngọc phỉ thúy cẩm thạch đang rất được ưa chuộng.

Việt Nam không có mỏ ngọc này nên tất cả các ngọc cẩm thạch được bày bán trên thị trường là hàng nhập khẩu từ Hồng Kông hoặc Myanmar.

Để đảm bảo ngọc cẩm thạch mà bạn mua là thật và không bị tẩm màu thì hãy chắc chắn rằng ngọc cẩm thạch đó đã được giám định, được chứng nhận là đá tự thiên, không tẩm màu (Natural Jadeit) và có giấy chứng nhận đi kèm.

Nguồn: Da Quy – Da Phong Thuy

Saphia sao có sao 6 cánh sáng trên vòm các viên cabochon. Các ngôi sao giống như mắt của đá mắt mèo, được tạo ra do ánh sáng phản chiếu từ các bao thể li ti bên trong viên đá.

Lịch sử và truyền thuyết:

Theo các tín đồ công giáo thời Trung cổ thì 3 dãy trong sao ở saphia tượng trưng cho đức tin, hy vọng và nhân ái.

Ngày xưa con người nghĩ rằng saphia sao là đá quý cho số mệnh và ngôi sao là ánh sáng dẫn đường giúp người đeo nó tránh được điều xấu.

Viên saphia sao đặc biệt nhất thế giới có tên Ngôi sao Ấn Độ nặng 153 carat, được khai thác ở Sri Lanka chứ không phải ở Ấn Độ. Hiện nó được trưng bày ở Viện Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Hoa Kỳ ở New York, Mỹ.

Chất lượng, Giá trị và Tính phổ biến:

Giá trị của saphia sao phụ thuộc vào 2 yếu tố, thứ nhất là độ đậm và sự hấp dẫn của màu gốc viên đá, thứ hai là độ mạnh và độ sắc nét của ngôi sao. Tất cả sáu cánh sao phải thẳng và rõ như nhau.

Màu saphia sao đẹp nhất là xanh tươi từ trong mờ đến trong suốt, màu và độ trong này hiếm khi hiện diện chung với ngôi sao mạnh.

Sao có thể xuất hiện trên saphia đủ màu, tuy nhiên thường khó thấy sao trên nền đá màu nhạt và dó đó chúng ít được ưa thích.

Phổ thông hơn cả là saphia sao có màu xanh nhạt, xanh xám, màu sẫm và đen. Saphia sao màu đen giá tương đối rẻ hơn.

Saphia sao ngày càng hiếm vì người ta thường đem nung nhiệt đá thô có khả năng tạo sao để phân hủy các bao thể rutin làm đá trong hơn và có thể mài giác thay vì mài cabochon để tạo sao.

Saphia sao luôn được cắt mài thành hình tròn hay ovan dạng cabochon mặt vòm láng để có được hiệu ứng sao.

Nguồn gốc:

Saphia sao có nhiều nhất ở Sri Lanka. Thái lan, Kenya, Tanzania, Myanmar, Việt Nam và Úc cũng có saphia sao.

Xử lý tăng vẻ đẹp thường gặp:

Mặc dù cũng giống như các đá saphia khác, saphia sao cũng có thể xử lý được, nhiệt giúp phân hủy rutin rồi tái kết tinh để tạo ra sao hấp dẫn hơn, nhưng trong thực tế, saphia sao xấu thường được xử lý nhiệt để tạo ra saphia xanh trong suốt hơn.

Bảo quản và làm sạch:

Cũng giống như đá ruby anh em, saphia sao là khoáng vật corundum, có độ cứng 9 trên thang Mohs. Corundum rất cứng nên được dùng làm chất mài mòn. Do đó saphia là một trong những đá quý cứng chắc nhất.

Rửa saphia với xà phòng và nước ấm: dùng bàn chải chà phía sau viên đá là nơi tích tụ nhiều chất dơ.

Nguồn: Da Quy – Da Phong Thuy

Khi nhìn vào viên cabochon chrysoberyl mắt mèo, ta thấy một dải rực sáng phản chiếu quét ngang qua phần vòm làm cho viên đá giống y mắt của một con mèo. Cùng một họ hàng với alexandrite thay đổi màu, loại đá quý nhóm chrysoberyl này là một điển hình nổi tiếng nhất về hiệu ứng mắt mèo, hiệu ứng này có được do ánh sáng tác động lên các bao thể li ti hình kim bên trong viên đá (do đó đá mắt mèo thường không trong suốt).

Lịch sử và truyền thuyết:

Người Hy Lạp cổ gọi chrysoberyl mắt mèo là cymophane, nghĩa là “ánh sáng di chuyển”.

Trong nhiều nền văn hóa xưa, người ta cho rằng chrysoberyl mắt mèo có khả năng trị được các bệnh của mắt.

“Mắt” của viên đá chrysoberyl mắt mèo sẽ nháy được khi bạn chiếu 2 nguồn sáng lên nó và rồi xoay viên đá. Khi xoay viên đá, mắt sẽ tách ra thành 2 dải sáng xa dần rồi sau đó chập lại. Hiệu ứng này gọi là “mở và khép”.

Chất lượng, Giá trị và Tính phổ biến:

Yếu tố giá trị quan trọng nhất của đá mắt mèo đó là độ mạnh, sự sắc nét và đối xứng của mắt.

Màu của chrysoberyl mắt mèo từ nâu “mật ong” cho đến lục “táo”, trong đó màu vàng kim có giá cao nhất.

Loại chrysoberyl mắt mèo đẹp thường có hiện tượng “sữa và mật ong”. Khi chiếu sáng theo chiều thẳng góc với mắt, hướng vào hông viên đá, thì một bên mắt sẽ có màu trắng sữa, bên kia vẫn giữ màu vàng kim đến nâu. Khi xoay viên đá, màu lại xoay theo.

Để thấy được hiệu ứng mắt mèo thì phải mài viên chrysoberyl theo dạng tròn hoặc ovan, phần mặt trên hình vòm, láng mịn, gọi là kiểu cabochon.

Cũng có một loại chrysoberyl trong suốt, có màu vàng đến màu vàng kim – mật ong. Những đá này thường được mài giác và làm ta nhớ đến các đá quý cũng có màu vàng và trong như saphia, topaz hay citrine.

Nguồn gốc:

Chrysoberyl có hiệu ứng mắt mèo được tìm thấy ở Sri Lanka, Brazin, Tanzania, Madagasca, Ấn Độ và một số nơi khác.

Xử lý tăng vẻ đẹp thường gặp:

Chưa thấy xử lý nào trên chrysoberyl.

Bảo quản và làm sạch:

Chrysoberyl là loại đá quý cứng chắc và vững bền, độ cứng 8,5 trên thang Mohs, với độ cứng chắc tuyệt vời. Do đó nó rất phổ biến trong các nhẫn của phái nam.
Rửa chrysoberyl bằng xà phòng trong nước ấm: dùng bàn chải chà vào phía sau viên đá là nơi có thể dính nhiều chất dơ.

Nguồn: Da Quy – Da Phong Thuy

Người Việt còn gọi saphia là lam ngọc. Do có vẻ quý phái và lãng mạn, saphia là biểu tượng của lòng trung thành và tâm hồn. Saphia bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp sappheiros, nghĩa là màu xanh và saphia có được màu xanh đẹp nhất trong các loại đá quý. Tuy nhiên saphia cũng có các màu khác ngoại trừ màu đỏ của ruby, là đá cùng loại với saphia. Cả hai đều là khoáng corundum cứng chắc và vững bền.

Lịch sử và truyền thuyết:

Người Ba Tư cổ (nay là Iran) tin rằng trái đất nằm tựa vào khối đá saphia khổng lồ. Họ nói là sự phản chiếu của saphia làm cho bầu trời có màu xanh.

Nhờ tính lãng mạn và quý phái, Thái tử Charles đã tặng cho Công nương Diana một nhẫn cưới gắn saphia.

Saphia là đá quý của lòng trung thành và tâm hồn. Thời xa xưa, người ta tặng saphia để tỏ lòng trung thành, trung thực và trong trắng.

Saphia là đá mừng sinh nhật trong tháng 9 ở Mỹ.

Chất lượng, Giá trị và Tính phổ biến:

Saphia có giá trị nhất thì màu xanh – màu xanh đẹp nhất là xanh mạnh tươi. Các đá xanh mạnh vừa thì được ưa thích hơn màu xanh biển sẫm hay xanh nhạt. Xanh hơi tím nhẹ thì đẹp hơn xanh phớt lục nhẹ.

Nổi tiếng nhất là tông màu xanh, saphia còn có các màu khác ngoại trừ màu đỏ.

Đá saphia màu khác xanh có giá trị là cam phớt hồng đến hồng phớt cam, được gọi là padparadscha, theo tiếng Sinhal của người Sri Lanka thì có nghĩa là đá màu hoa sen. Từ này hay bị lạm dụng vì đá nào có tên này sẽ có giá cao hơn một chút.

Saphia thường được cắt mài theo hình ovan và nệm. Những kiểu khác như tròn, emerald, vuông, chữ nhật, hình tam giác thì có nhiều ở cỡ dưới 1 carat.

Saphia đẹp thường rẻ hơn so với ruby, emerald và kim cương đẹp.

Nguồn gốc:

Tất cả saphia đủ màu đã được khai thác ở Sri Lanka (trước kia gọi là Ceylon -Tích Lan), một số nhà buôn đá quý vẫn dùng từ “ceylon” để nói về saphia của đảo quốc này.

Các nhà sưu tập đánh giá cao saphia xanh đẹp ở Kashmir và Myanmar vì tính hiếm có của chúng.

Mấy năm nay, Madagasca trở thành nguồn cung cấp quan trọng saphia xanh, hồng và những màu khác. Tanzania và Kenya cũng sản xuất một lượng lớn saphia nhiều màu.

Thái Lan, Việt Nam, Campuchia, Lào, Úc, Mỹ cũng khai thác saphia. Thái Lan là trung tâm mua bán, cắt mài và xử lý saphia.

Xử lý tăng vẻ đẹp thường gặp:

Hầu hết saphia đều được xử lý nhiệt để tăng màu xanh tối đa do phân hủy các bao thể chứa titan. Đôi khi saphia tối màu cũng được làm sáng màu nhờ nung nhiệt.
Saphia màu khác xanh cũng được nung nhiệt để có màu đẹp nhất. Một số saphia được nung nhiệt vừa cải thiện màu và cải thiện độ trong. Saphia cải thiện bằng nhiệt là phổ biến và vững bền, không cần chăm sóc đặc biệt.

Một phương pháp xử lý phát triển gần đây là xử lý khuếch tán beryl, trong đó các đá saphia không màu, hồng nhạt hay màu vàng được nung nhiệt chung với khoáng beryl hay chrysoberyl, nguyên tố berylium từ các khoáng ấy sẽ thẩm thấu vào bề mặt đá saphia. Điều này giúp làm tăng màu vàng cho đá: saphia màu hồng sẽ thành cam, vàng nhạt thành vàng đậm. Nguyên tố thêm vào và màu do nó tạo ra chỉ ở một lớp mỏng trên bề mặt đá, tuy nhiên trong một số trường hợp, nó giúp tạo nên màu đậm hơn trên toàn bộ viên đá. Xử lý khuếch tán phải được công bố trên hóa đơn. Để xác định được xử lý này cần phải có các phòng xét nghiệm ngọc học hiện đại như GIA. Do đó khi mua saphia ở những nguồn không rõ ràng thì phải cẩn thận.

Bảo quản và làm sạch:

Giống như đá ruby cùng loại, saphia cũng là khoáng corundum, nên có độ cứng là 9 trên thang Mohs. Corundum rất cứng chắc nên thường dùng làm chất mài mòn. Do đó saphia cũng là một trong những đá quý vững bền nhất.

Rửa spahia với xà phòng trong nước ấm: dùng bàn chải chà phía sau viên đá là nơi có thể dính nhiều chất dơ.

Nguồn: Da Quy – Da Phong Thuy

Theo phong tục và truyền thống thì người xưa tin rằng người đeo ngọc có vận may tránh được rủi ro, ma quỷ và nguy hiểm. Trang sức bằng ngọc cũng là biểu tượng của sức khỏe. Suốt chiều dài lịch sử mênh mông từ 5 000 năm qua vua chúa Trung Hoa không ngừng say mê ngọc vì họ tin rằng thứ đá quý này giúp họ luôn cường tráng và trường thọ. Cùng thời kỳ đó, thời kỳ Trước-Columbus, di tích còn sót lại của các nền văn minh rực rỡ Olmec, Maya và Aztec ở Trung Mỹ cũng cho thấy rằng ngọc bích, ngoài vai trò được ưa thích nhất trong việc chế tạo vật dụng và vũ khí, còn được xem là phương thuốc thần kỳ chữa bệnh thận. Và trong thế giới ngọc đó thì Jadeit (Ngọc Phỉ Thúy) đứng đầu, sau thì tới Nephrite (Ngọc Bích). Từ ngữ jade, có nguyên ngữ từ tiếng Tây-Ban-Nha piedra de ijada (stone of the loins) nghĩa là ‘đá thận’ là một minh chứng. Các bậc vương tôn công tử Trung Hoa lẫn các tù trưởng quyền uy ở Trung Mỹ không phải vô cớ khi đeo chuỗi hạt ngọc bích ngang thắt lưng, vị trí của hai quả thận (!!!), và đeo nó suốt… cuộc đời.

Tất nhiên ngọc không bao giờ là thứ độc quyền của đàn ông cả. Văn học và nghệ thuật Trung Hoa xem ngọc là chân-thiện-mỹ khi mà thứ đá xanh này được gọi là ngọc trời (Stone of Heaven). Nét đẹp của phụ nữ đều được so sánh với ngọc: cành vàng lá ngọc, tấm thân ngọc ngà, bàn tay búp ngọc, giọng ca giàu chất ngọc; phẩm hạnh thì trong trắng như ngọc; còn thi ca thì vầng trăng tròn như đĩa ngọc, thuyền ngọc … Theo luật âm-dương thì ngọc là “chất” dương, chính vì vậy phụ nữ thường đeo ngọc để cân bằng âm-dương, để tăng thêm vẻ đẹp. Theo truyền thuyết Trung Hoa, các trinh nữ (âm) đi chân trần dọc theo theo dòng sông vào ban đêm (thời khắc âm thịnh) mới chạm (hấp dẫn) được các viên ngọc bích (dương) bằng gót ngọc của mình một cách tự nhiên và chỉ việc cúi xuống nhặt chúng lên. Ngọc bích chính là tạo vật dành cho phụ nữ vậy!

Tự bao giờ trời đất đã ban tặng cho Canada một thềm ngọc bích nephrite cực lớn. Thềm ngọc bích này như nàng công chúa ngủ trong rừng mãi đến năm 1955 mới được phát hiện và khai thác. Các mỏ này đều nằm ở tỉnh British Columbia, sát với biên giới tiểu bang Alaska cũa Hoa Kỳ khoảng 100 dặm về hướng đông. Các mỏ ngọc bích Nephrite nổi tiếng là Kutcho và nhất là Polar, mà người Việt chúng ta thường gọi là Ngọc bích Bắc cực, là những viên ngọc bích xanh biếc ẩn mình dưới những dãy núi tuyết vạn niên phủ trắng xoá. Chính vì thế mà công nhân mỏ ngọc bích chỉ có thể làm việc vào mùa khai thác ngắn ngủi trong năm, kéo dài tối đa khoảng 90 ngày vào mùa hè, khi băng tuyết tan. Sản lượng ngọc bích không phải lúc nào cũng đáp ứng được nhu cầu của thế giới ngày một tăng.

Người Tây phương nói “mọi thứ lóng lánh đều không phải là vàng” (tout ce qui brille n’est pas d’or). Vậy thì mọi thứ giống hệt như ngọc bích đều chưa chắc là ngọc bích (thật). Thật vậy, bất cứ một thứ ‘đá’ nào đó sau khi được xử lý gia công, được can thiệp bằng hóa chất nhằm gia tăng màu sắc, nhuộm màu nhân tạo thì khó mà phân biệt thật giả, chỉ có câu trả lời chính xác sau khi đã mua và đeo nó một thời gian sau đó. Trong một thị trường thiên hình vạn trạng, vàng thau lẫn lộn, việc chọn lựa cho mình một món hàng sang trọng, phong cách, có giá trị không nhỏ, lại hợp với ý thích và nhất là hàng “thật” quả là điều không dễ dàng. Một lời khuyên có giá trị nhất của những chuyên viên hay người buôn bán ngọc bích kinh nghiệm lâu năm là chỉ nên sắm thứ quý thạch này tại những cửa hàng nổi tiếng (có thương hiệu) hay có uy tín (thanh danh). Đó là cách duy nhất mà bạn tăng thêm an tâm về phẩm và giá.

Một phát hiện lý thú rằng: hai khối ngọc giá trị vĩ đại, một khối nặng 18 tấn được tạc thành tôn tượng Phật Ngọc cho Hòa Bình Thế Giới mà bạn có thiện duyên chiêm bái nhân chuyến tượng Phật Ngọc này được cung thỉnh đến Việt Nam. Khối kia, đáng kinh ngạc hơn nữa, nặng 32 tấn cũng được tạc thành tượng Phật Thích Ca nặng 7 tấn đầy trầm ngâm và từ bi, hiện đang an vị tại một ngôi chùa ở Thái Lan, cả hai khối đá đều có chung xuất xứ là từ Jade West. Hai tôn tượng linh thiêng xuất thế gian đều bắt nguồn từ hai giấc mơ của hai vị cao tăng khả kính.

Xin lưu ý rằng mùa khai thác mỏ ngọc bích tại British Columbia rất ngắn ngủi trong năm, không bao giờ quá 3 tháng, và trong điều kiện thời tiết hết sức khắc nghiệt của vùng Bắc cực.

Nguồn: Da Quy – Da Phong Thuy

Alexandrite là một loại khoáng vật độc đáo nhất của nhóm đá quý chrysoberyl, do đổi màu từ lục trong ánh sáng ban ngày hoặc huỳnh quang cho đến màu đỏ phớt tím trong ánh sáng vàng nóng. Sự biến đổi màu đỏ-lục này là điều kỳ diệu nhất trong vương quốc đá quý. Hiếm và có giá trị, alexandrite đôi khi còn xuất hiện trong các cuộc đấu giá đồ trang sức. Ngày nay thỉnh thoảng mới khai thác được đá chất lượng quý.

Lịch sử và truyền thuyết:

Lần đầu tiên phát hiện alexandrite là tại Nga năm 1830. Vì các vua chúa Nga thích màu lục và đỏ nên nó được đặt theo tên của vua Nga lúc ấy là Czar Alexander.

Tiffani & Co. ở Nữu Ước rất danh tiếng về nữ trang gắn alexandrite xinh đẹp, tạo nên nhiều chiếc nhẫn thanh lịch vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20.

Ở Mỹ, alexandrite là đá mừng sinh nhật trong tháng 6.

Chất lượng, Giá trị và Tính phổ biến:

Alexandrite chất lượng tốt thì cực kỳ hiếm và có giá trị cao.

Màu được ưa thích của alexandrite là đỏ ruby và lục emerald, tuy nhiên khó mà có được màu như ý này.

Khi định giá alexandrite thì phải chú ý sự thay đổi màu: đá càng đổi màu kỳ diệu và hoàn toàn giữa đỏ và lục, khi đổi màu không vướng sắc nâu hay xám thì đá càng hiếm và càng có giá trị.

Các yếu tố giá trị quan trọng khác như độ hấp dẫn, độ đậm của hai màu, độ sạch và chất lượng cắt mài. Vì là đá quý hiếm, nên dù cùng một chất lượng, viên nào lớn giá sẽ rất cao.

Alexandrite thường được mài giác theo hình ovan và hình nệm.

Vào những năm 1950 đến 1960, saphia tổng hợp đổi màu từ xanh nhạt đến tím đã được bán rất nhiều với tên alexandrite để dùng làm nữ trang bạc rẻ tiền. Có thể xác định dễ dàng đá giả alexandrite này vì màu của nó khác hẳn với alexandrite tự nhiên. Còn loại alexandite tổng hợp thật sự thì cũng đã được chế tạo và có các đặc điểm rất giống với đá tự nhiên.

Nguồn gốc:

Nguồn alexandrite đầu tiên là mỏ trong dãy núi Ural thuộc Nga, tuy nhiên đã bị đóng cửa từ lâu sau vài thập niên khai thác, hiện nay trên thị trường chỉ có rất ít đá xuất xứ từ Nga. Đẹp nhất là đá có màu đỏ và lục thật sự.

Năm 1987, tại Hematita, Brazin, đã phát hiện được alexandrite màu đẹp và đổi màu rõ từ đỏ dâu tây đến lục hơi xanh. Đá quý ở Hematita này có giá trị cao tuy nhiên sản lượng suy giảm đến nay chỉ còn nhỏ giọt.

Cũng tìm thấy alexandrite ở Srilanka, Tanzania, Madagasca, Ấn Độ và ở một số vùng khác thuộc Brazin, nhưng loại màu đẹp thì rất ít.

Xử lý tăng vẻ đẹp thường gặp:

Chưa thấy xử lý tăng vẻ đẹp đối với alexandrite.

Bảo quản và làm sạch:

Giống như các đá nhóm chrysoberyl, alexandrite là loại đá quý bền chắc, đạt độ cứng 8,5 trong thang Mohs, độ cứng chắc rất cao.
Rửa alexandrite với xà phòng: dùng bàn chải đánh răng bôi một ít xà phòng rồi chà phía dưới viên đá là nơi dính nhiều chất dơ.

Nguồn: Da Quy – Da Phong Thuy

Trong các loại ngọc quý kim cương được xem như đứng hàng đầu. Người  tiêu dùng cũng đã quen thuộc với cụm từ Kim cương là vĩnh cữu và nhẫn cưới bằng kim cương cũng được xem như là một cách thể hiện tình yêu vĩnh cữu với thời gian, vì thế nên không có một loại ngọc quý nào có thể sánh được với kim cương.

CẤU TRÚC

Kim cương được cấu tạo bằng một loại nguyên tử Carbon (C) duy nhất, sắp thật khít nhau trong một khối lập phương gọi là ô cơ  bản có thể tích nhỏ nhất. Do thế mật độ của các nguyên tử tương đối cao ứng với tỷ trọng SG=3.52, cùng lúc độ cứng cũng cao (độ cứng Mohs = 10) cứng nhất, đứng đầu trong  các ngọc quý tự nhiên lẫn nhân tạo.

Trong tự nhiên, nguồn Carbon để hình thành kim cương chủ yếu nằm trong thực vật và carbonate. Khi bị vùi lấp, trong quá trình địa chất, chúng biến thành than bùn, than đá, than chì . . . Khi môi trường hội đủ điều kiện về nhiệt độ và áp suất, các nguyên tử carbon được nén khít với nhau tạo thành kim cương trong hệ tinh thể lập phương.

Trong ô cơ bản của hệ này, các nguyên tử C chiếm vị trí các đỉnh, tâm các mặt vuông và trong ruột có chứa thêm 4 nguyên tử C. Cách kết tinh theo hệ lập phương cho được môi trường đẵng hướng, vận tốc ánh sáng truyền trong tinh thể cố định theo mọi phương ứng với chiết suất RI=2.417 không đổi. Trong kim cương thường gặp chiết suất đơn này không hoàn toàn cố định, một số nơi nào đó trong môi trường tinh thể người ta thường gặp có hiện tượng lưỡng chiết suất bất thường mà quan sát qua 2 nicol vuông góc hiện tượng tắt hẳn của môi trường đẳng hướng đã chuyển sang ít nhiều dị hướng ở những nơi mà không thấy tắt hoàn toàn (strong strain).

DẠNG TINH THỂ

Dạng tinh thể thường gặp ngoài tự nhiên thường có hình bát diện đều với 8 mặt lồi hình tam giác hay khối lập phương hoặc dạng khác thuộc tam bát diện có 24 mặt tam giác, lục bát diện có 48 mặt tam giác, 12 mặt thoi . ..Cát khai tốt theo hệ mặt {111} của bát diện đều.

TIÊU CHUẨN 4C (carat, color, clarity, cut)

Có 4 yếu tố ảnh hưởng đến giá trị của kim cương gọi tắt là tiêu chuẩn 4C đó là trọng lượng (Carat), màu sắc (Color), độ sạch (Clarity) và tỷ lệ cắt mài (Cut).

MÀU SẮC (color)

Màu sắc của kim cương cũng đa dạng, tùy theo màu sắc người ta chia kim cương thành hai nhóm không màu và có màu. Nhóm không màu gồm những viên kim cương hoàn toàn không mang màu cho đến màu vàng rất nhạt.

Ở loại không màu (Cape), màu được phân cấp và được biểu diễn bằng các mẫu tự bắt đầu bằng chữ D (hoàn toàn không màu, thường gọi là nước D) cho đến Z  (màu sậm dần, có màu vàng nhạt), giá trị của kim cương cũng giảm theo độ tăng của màu vàng. Dưới tác dụng của tia cực tím UV, thường có nhiều trong ánh nắng ban mai, một số kim cương (loại mà trong cấu trúc của kim cương có Nitrogen tập trung lại thành nhóm) có hiện tượng phát huỳnh quang màu lam nhẹ sẽ hòa với màu vàng của viên đá để trở thành trắng hơn và làm cho viên đá có thể nhận định sai, tăng lên vài nước.

Nhóm kim cương màu (fancy) có thể gặp các màu khác như lam, vàng, hồng, lục, tím, đỏ, đen . . .

ĐỘ SẠCH (clarity)

Độ sạch cũng là một trong các tiêu chuẩn phân cấp kim cương. Độ sạch dùng phân cấp viên đá qua sự hiện diện, số lượng và kích thước của những tạp chất (bên trong) cũng như những khiếm khuyết bề mặt (bên ngoài). Rất hiếm kim cương không có khuyết điểm nào, nghĩa là không tìm thấy một tạp chất hay khuyết điểm bề mặt nào cho dù quan sát dưới loupe 10X bởi một người giàu kinh nghiệm. Nếu các tiêu chuẩn đánh giá khác cũng tốt như vậy, viên đá sẽ đạt giá trị cao nhất.

F (hay FL) Flawless: không tạp chất. Quan sát dưới loupe 10X.

IF (Internally Flawless): không tạp chất bên trong. Quan sát dưới loupe 10X.

VVS1-2(Very very slightly included): tạp chất cực nhỏ, rất khó thấy.

VS1-2 (Very slightly included): tạp chất rất nhỏ, khó thấy.

SI1-2 (Slightly included):tạp chất nhỏ, dễ thấy.

I1 (Included): tạp chất lớn, dễ thấy (bằng loupe 10X và mắt trần).

I2-3(Included): tạp chất lớn, dễ thấy (bằng mắt trần).

TRỌNG LƯỢNG – (Carat)

Carat là đơn vị đo trọng lượng. Có 5 carat trong một gam. Trọng lượng của kim cương được tính bằng carat. Một carat được chia thành 100 points.

Cùng một trọng lượng, cùng một chất lượng về màu sắc và độ sạch, thí dụ một viên 5ct có giá đắt hơn một lô 5 viên 1ct cùng chất lượng.

DẠNG CẮT (cut)

Kim cương khi mài giác phải bảo đảm độ chiếu sáng và độ tán sắc tối đa, nhờ đó ánh sáng vào viên đá tách thành đơn sắc khi trở ra đến mắt người quan sát thấy lấp lánh gọi là lửa. Ở dạng mài tròn chiếu (round brilliant cut), bằng phép tính toán đã xác định chính xác công thức mài theo tỷ lệ % của các phần của viên đá như sơ đồ sau:

Typical Diamond

Proportion Analysis Chart

Tỷ lệ cắt mài cũng là một tiêu chuẩn đánh giá giá trị của kim cương. Trong thị trường, kim cương được bán tính theo trọng lượng của viên đá, thế nhưng một viên nước D, không tạp chất, cắt không chuẩn (quá cạn hay quá sâu) sẽ trông như bị chết, không chiếu, không có lửa sẽ kém bắt mắt hơn một viên mài đúng chuẩn cho dù màu thấp hơn, chứa tạp chất nhiều hơn. Mài đúng tỷ lệ tuy hao tốn đá thô nhiều nhưng thành phẩm có được một viên mài giác chiếu sáng sinh động và giá trị viên đá đạt đến mức cao nhất.

Khi kim cương cắt dạng viên tròn chiếu theo đúng tỷ lệ hoàn hảo ta có một sự liên quan giữa trọng lượng (ct) và kích cỡ viên đá (đường kính mm) theo bảng tra sau:

Bảng Tỷ lệgiửa Kích cở và Trọng lượng

DẠNG CẮT MŨI TÊN VÀ TRÁI TIM

Vào thập niên 80 một nhà chế tác người Nhật lần đầu tiên cắt một viên kim cương đạt đến độ các giác phản chiếu của viên đá phủ giáp mí nhau tạo thành kính vạn hoa khi nhìn qua ống quan sát phản chiếu. Kỷ thuật này nhanh chóng lan truyền và phát triển đến các nhà chế tác khắp nơi. Kim cương cắt dạng Trái tim & mũi tên (gọi tắt H&A – heart & arrow) du nhập vào Hoa Kỳ vào giữa thập niên 90. Những viên kim cương chất lượng tốt cắt dạng Trái tim & Mũi tên đều có giá trị vì tính đồng nhất và chất lượng tối ưu với cách cắt mài cực kỳ tinh tế. Đôi khi nó được mệnh danh là kiểu cắt siêu lý tưởng (superideals).

Khi nhìn qua ống quan sát phản chiếu (một dụng cụ quang học để xem kim cương cắt mài dạng Trái tim & Mũi tên) ta sẽ thấy các mũi tên tỏa tia ra ở mặt bàn của phần trên (crown) viên đá. Nếu xoay ngược viên đá, từ chóp đáy các trái tim quy tụ về đây.

Các phòng giám định Hoa Kỳ vẫn chưa có chuẩn phân cấp về độ cân đối quang học của loại Trái tim & Mũi tên này. Kim cương cắt dạng Trái tim & Mũi tên có tính cân đối, nhưng không phải bất kỳ viên kim cương nào cũng đạt được những thông số cắt lý tưởng cho nên lượng ánh sáng dội trở lại trong viên đá cũng không đạt được mức tối đa.

Nguồn: Da Quy – Da Phong Thuy

Màu sắc thường tác động lên cảm xúc chúng ta một cách trực tiếp. Nó có thể làm cho chúng ta đang chán nản trở nên yêu đời và hạnh phúc, nhưng cũng có thể khiến chúng ta phân tán hay chán nản hơn. Phải chăng màu sắc có một năng lượng kỳ diệu. Chúng ta đã được thiên nhiên ban tặng những viên đá quý, là nơi mà màu sắc vừa vĩnh hằng vừa hết sức kỳ diệu. Trong thế giới đá quý, ngọc lục bảo có một màu xanh hoàn hảo mà các loài thực vật phải ngưỡng mộ. Màu của Aquamerin lại rất đa dạng từ màu xanh của trời đến màu xanh đậm của biển cả. Màu hồng quyến rũ của morganite tượng trưng cho vẻ đẹp của giới đẹp trên toàn thế giới. Và, có ai biết rằng, những loại đá mà tôi vừa kể lại có chung một nguồn gốc? Vâng, Ngọc lục bảo, Aquamerin và Moganit đều chính là Beryl. Những anh chị em của chúng còn có Beryl vàng, beryl vàng xanh, goshenite không mày và beryl đỏ rất hiếm.

Beryl vốn không màu

Vậy sự thực của câu chuyện này là gì? Đó là một lịch sử thú vị về sự hình thành beryl. Beryl, còn được gọi là Beryl Nhôm Silicat, bản thân vốn không có màu sắc. Hàng triệu năm trước, dưới tác dụng của áp lực và nhiệt độ cao đã tạo ra những chất đặc biệt trong lòng trái đất. Những chất này trộn lẫn, xâm nhập vào phân tử beryl, biến một loại đá không màu thành đá màu xanh, màu hồng, đỏ, vàng

Đá quý aquamarine

Sắc màu của beryl đẹp nhất có lẽ là màu xanh biển từ Aquamerin, một trong những loại đá quý phổ biến và giá trị nhất. Đây là loại đá được các nhà thiết kế rất ưa chuộng. Nó dường như không bao giờ bị phá hủy, rất cứng và tỏa anh sáng tuyệt vời, nhất là khi đặt dưới nước

Ngọc lục bảo thiên nhiên

Ngọc lục bảo là một dạng khác của beryl, có màu xanh lá cây rất đặc trưng. Những vết nứt và tạp chất trong lòng của ngọc lục bảo thường không làm giảm đi giá trị tuyệt vời của nó.

Morganite – Beryl hồng

Beryl có sự thay đổi màu sắc đặc biệt khi có mangan bên trong. Nó làm viên đá có màu hồng đầy nữ tính – đá morganite. Ngày xưa morganite có tên phổ biến là Beryl hồng. Nó được đặt là morganite từ năm 1911 để vinh danh chuyên gia tài chính và nhà sưa tầm đá quý John Pierpont Morgan.

Với một chút tạp chất Sắt và vàng, beryl không màu sẽ trở nên lộng lẫy hơn với màu vàng – beryl vàng. Đá quý này có những đặc điểm cơ bản giống người anh em aquamarine và ngọc lục bảo. Beryl vàng có màu sắc trải từ màu vàng chanh nhẹ nhàng đến vàng đậm. Không giống ngọc lục bảo, beryl vàng có rất ít tạp chất.

Heliodor

Với những tỉ lệ khác nhau, cùng với sự tham gia của uranium trong thế giới của beryl, chúng ta còn có một loại đá nữa với màu vàng – xanh tươi. Beryl này được gọi là heliodor. Cái tên này bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp Helios (Mặt trời) và doron (món quà). Vì vậy, heliodor là một món quà từ mặt trời

Ban đầu, tên “Beryl” đến từ Ấn Độ. Nó được bắt nguồn từ chữ Phạn ‘veruliyam’, về sau tiếng Hy Lạp theo đó, gọi nó là ‘beryllos’

Beryl thường được tìm thấy ở các mỏ đá quý ở Nam Mỹ và miền Trung và Tây Phi. Một số lượng đáng kể đã được phân bố ở Madagascar, Nga, Ukraina và Mỹ.

Nguồn: Da Quy – Da Phong Thuy